معاصر مؤلف كه تأليف آن در رمضان 535 به پايان آمد . « 1 » 12 . خلاصة الزيجات و امثلة الاعمال النجومية ، ابن فندق در مقدمه كتاب جوامع احكام النجوم گفته است آنچه را از سخنان پيشينيان و پسينيان بود در اينجا گرد آوردم و بيشتر از نگارش‌هاى زرداشت ، ماشاءالله ، ابو معشر ، احمد عبد الجليل ، ابن الخطيب ، غلام زحل ، تئوفيل رومى حنه هندى گرفته‌اند . بيهقى اين اثر را در اختر بينى نگاشته ، امّا مبحث‌هاى ستاره‌شناسى را به « خلاصة الزيجات و امثلة الاعمال النجوميهء » خويش بازگشت مىدهد ، متأسفانه نسخه‌هاى كهنى كه در سده‌هاى هفتم تا نهم نوشته شده باشد وجود ندارد و در كتابخانه‌هاى داخل و خارج نيز كمتر وجود دارد . مرحوم استاد محمد تقى دانش‌پژوه در مقدمه معارج نهج البلاغة نوشته است از اين جوامع يك نسخه در كتابخانهء سپهسالار ، نسخه‌اى در 949 در سبزوار ، نسخه‌اى در بنگال و . . . موجود است . « 2 » از اين فراز استنباط مىشود كه مرحوم بيهقى كتابى به نام خلاصة الزيجات و امثلة الاعمال النجوميه تأليف كرده است . سموال بن يحيى مغربى ( م 570 ق ) سموئل بن يحيى بن عباس مغربى ، حكيم ، طبيب ، رياضىدان ، هندسه‌دان ، وى از اهل اندلس بود و با پدرش به مشرق مسافرت كرد و در فنون

--> ( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ماده بيهقى . ( 2 ) . كيهان شناخت ، تأليف ابو على قطان مروزى ، ص 27 ، نشر كتابخانهء آيت‌اللّه مرعشى نجفى ، قم 1379 ش .